Angallannermut inatsimmi allannguutit pingaarnerit suuppat?

 

Qitequtaasaq isumannaallisaat

Biilimi, bussini taxanilu aquttuutillutit imaluunniit ilaasuutillutit qitequtaasaq isumannaallisaat atussavat. Piumasaq taanna issiavinnut tamanut, qitequtaasamik isumannaallisaatilinnut, atuuppoq – aamma issiavinni tunorlerni.

 

Imigassamik aalakoornartulimmik imersimatilluni biilerneq

Promillemut killigitinneqartoq 0,5 promillenut appartinneqarpoq. Biilissatillutit aalakoornartulimmik imernaveersaarit.

 

Biilit qullii

Qamutit motoorillit tamarmik qanimut qulleqarlutik ingerlassapput.

 

Mobiltelefoni

Biilernermi aquttup mobiltelefonikkut tigummiartakkakkut oqaluussinissaa inerteqqutaavoq.

 

Niaquarnaveeqqut

Snescooterini, motorcykelini aammalu knallertini niaquarnaveeqqut akuerisaq atussavat. Aammattaaq snescooterini motorcykeliniluunniit ilaasuutillutit tamanna atuuppoq.

 

Snescooterit

Sumiiffinni angallannermut inatsimmi taaneqartuni snscooterinik ingerlanissamut ukiutigut killigitinneqartoq ukiunut 18-inut qaffatsinneqarpoq. 16-inik 17-inilluunniit ukioqaruit snescooterilu piniarnermut nunalerinermulluunniit atussagukku, immikkut akuersissut politiinut qinnuteqaatigisinnaavat.

 

Meeqqat biilini

Meeqqat pingasut inorlugit ukiullit, isumannaallisaanermi atortunut akuerisanut pinngitsooratik sukaterneqarsimassapput: autostol, boxette imaluunniit liftnet.

 

Meeqqat pingasut sinnerlugit ukiullit biilip qitequtaasaanut sukaterunneqarsinnaapput, kisianni autostolimut sukaterullugit pitsaaneruvoq. Meeqqat pingasut sinnerlugit ukiullit, arfineq-marluliineqanngitsulli, issiaatami issiasinnaapput.

 

Qitequtaasaq meeqqap taliata ataanut ikkutinngisaannaruk. Tamanna ulorianarpoq. Qitequtaasaq atornissaatut atussaaq: timaata tuiatalu siorngatigut.

 

Qitequtaasami ataatsimi meeqqat marluk inissinngisaannakkit. Tamanna inerteqqutaallunilu ulorianarluinnartuuvoq. Ajutoortoqaraluarpat imminnut kiggigussinnaagamik.

 

Meeqqat 15-it inorlugit ukiullit biili eqqortumik sukaterneqarsimanissaat aquttup akisussaaffigaa.

 

Taxani bussiniluunniit meeqqat pingasut inorlugit ukiullit autostolimut qitequtaasanulluunniit sukaterussimasariaqanngillat. Taamaattorli taxani bussiniluunniit autostoleqarpat atorneqassaaq.

 

Akuersissut suna autostolit pigisariaqarpaat?

Autostolit, meeraaqqanut issiaviit aammalu liftnet europamiut malittarisassaat ECE 44-03 imaluunniit ECE 44-04 naapertorlugit akuerisaassapput. Issiavik meerarlu imminnut tulluarsarsimassapput – aammattaaq angissusermut oqimaassusermullu atuupput. Atornissaanut ilitsersuutip atuarnissaa eqqaamajuk, taamaalillutit issiavik eqqortumik biilimut ikkutissagakku.

 

Meerarmi airbagilu?

Airbageqarpat meeraaqqanut issiavik tunumut sammisoq, liftnet imaluunniit boxette issiavimmut saarlermut INISSINNEQASSANNGILAQ.

Meeraq issiavinnut tunorlernut inissinneqassaaq, imaluunniit airbagi peerneqassaaq.

 

 

Maleruagassanik unioqqutitsinermi akiligassaq qanoq atsigaa:

 

Aallaavigineqarpoq ima ilioruit ….	Akiligassaq/pillaatissaq
Imigassamik aalakoornartulimmik imersimatillutit biileruit 0,5-1,2-imik promilleqarlutit (siullermik)	Akiligassiineq + piumasaqaa-serlugu biilersinnaanermut allagartaajarneqarneq
Imigassamik aalakoornartulimmik imersimatillutit biileruit 1,2-2,0-imik promilleqarlutit (siullermik)	Akiligassiineq + biilersinnaa-nermut pinngitsoorani alla-gartaajarneqarneq
Bussinut unittarfiup eqqaani bussinut tunuarsimanngikkuit	1000 kr.
18-it inorlugit ukioqarlutit snescootereruit	500 kr.
Biilernermi qulliit ikumatinnagit biileruit	500 kr.
Qitequtaasaq isumannaallisaat atornagu biileruit	500 kr.
Meeqqat 15-it inorlugit ukiullit qitequtsernissaat isumagisi-manngikkukku	500 kr.
Niaquarnaveeqquteqarnak ingerlaguit	500 kr.
Biilertillutit mobiltelefonikkut tigumiartakkakkut oqaluussiguit	500 kr.
Inerteqqutaasumik biilimik inissiisimaguit	500 kr.
60 % sinnerlugu sukkavallaamik biileruit	Akiligassiineq + piumasaqaa-serlugu biilersinnaanermut allagartaajarneqarneq

 

Maani motorvejeqanngilaq, sukkassuserlu appasippoq. Sooq qitequtaasamik isumannaallisaammik qitequserluta biilissaagut?

Qitequtaasap annaassinnaavatit, sualummik arriitsumik ingerlanermi. Naak sukkavallaanngitsumik biileraluarlutit tallinnut naqitsineq unitsissinnaanngilat. Assersuutigalugu 75 kiloguit nalunaaquttallu akunneranut 50 km-inik sukkassuseqarlutit qarmakkamut aporuit, naqitsineq 1,5 tonsit missaanni oqimaassusilik unitsinnaasaqariarpat!

 

Ajunnginnissat ajoqusingaatsiarnissalluunniit qitequtaasap aalajangersinnaavaa.

 

Biilimi ilaasut tamarmik qitequtaasaq isumannaallisaat atussavaat – pinerit tamaasa. Aamma issiavinni tunorlerni! Biilimi ilaasut qitequsersimanngitsut biilip iluani eqqakattarneqarpata imminnullu aammalu allat ajoquserpatigit, ajutoornerit ajornerulersarput.

 

 

 

Kalaallit Nunaanni angallannermi ajutoornerit qassiusarpat?

2006-imi angallannermi ajutoornerit 195-it politiit nalunaarsorpaat, taakkunannga 49-t imigassamik aalakoornartulimmik peqquteqarlutik.

 

 

Maleruagassat nutaat allat suuppat?

 

Pisuinnarnut soqutigittarneq

Biilertillutit pisuinnaat sanimut illikarnissaannut piffissaqartikkit aammalu aqqusinermi inissaqartikkit.

 

Pisuinnaat ikaartarfiat nallilerukku arriillissaatit, taamaalillutit pisuinnaat ikaartut ikaalersulluunniit ulorianartorsiortinnagillu ajoqusissannginnakkit. Pisariaqarpat unissaatit.

 

Pisuinnartunut aqqutissiakkut imaluunniit illup silataaniit aqqusinermut appakaatileruit, pisuinnaat tunuarsimaffigissavatit. Aammattaaq pisuinnaat aqqutaatigut ingerlalernermi ingerlanermilu tamanna atuuppoq.

 

Bussinut soqutigittarneq

Bussit unittarfiat qanillattorukku, bussilu uninngappat ingerlaniarlunilu qulliit ikittaartippagit, arriillinngikkuit unissaatit, taamaalillutit bussip ingerlanissaanut periarfississagakku. Taamaattorli  bussinik aquttoq mianersornissamut pisussaajunnaarsinneqanngilaq.

 

Tunuarsimasussaaneq

Illuatungaatigut biilertunut ajoqutaatinnagu aatsaat saamimmut sangussaatit. Talerpimmut sanguniaruit, cykilertunut knallertittunulluunniit siumuinnartussanut ajoqutaassannginnerit qularnaaqqaassavat.

 

Uninneq biilimillu inissiineq

Cykilertunut aqqutissami, pisuinnaat aqqutaanni, aqquserngup qeqqani ivigalimmi assigisaaniluunniit uninneq biilimillu inissiineq inerteqqutaapput. Pisuinnaat aqqutaanni pisuinnarnut uloriananngippaat ajoqutaananiluunniit, biilip ilaa unitsissinnaavat inissilluguluunniit.

 

Uninneq biilimilluunniit inissiineq inerteqqutaavoq:

 

·        pisuinnaat aqqutaanni siornganiluunniit imaluunniit cykelinut aqqutissami 5 meterinik annikinnerusumik

·        sangusarfinni

·        biilerfiup akianiit 10 meterinik annikinnerusumik imaluunniit cykelinut aqqutissap sinaani

·        ingerlasunut takussutissanik assiilluni

·        aqqusineq qulaallugu ikaartarfikkut imaluunnit sulluliarsuakkut

·        qattunermi eqqaaniluunniit imaluunniit aqqusinikkut sanguffigiuminaatsukkut eqqaaniluunniit

·        isorartussutsimi sanguffissap siorngatigut ingerlaffissaq assersugaalluni biilinut ingerlavissanut agguarneqarsimappat, imaluunniit isorartussutsip taamaattup aallartinnginnerani 5 meterit iluanni.

·        assiaqutsikkap eqqaani isorartussutsimi biilip titarnerullu akornat 3 meterinik annikinneruppat, aammalu biilip assiaqutillu akornanni titarnilersugaanngippat

·        taxanut uninngaffissatut nalunaaqutsikkami

 

Bussinut unittarfimmi illuatungeriinnik nalunaaqutsersimappat uninneq biilimilluunniit inissiineq inerteqqutaapput. Nalunaaqutsigaanngippat, takussutissap avataatigut illugiinnik 12 meterinik isorartussusilimmik inerteqqut atuuppoq.

 

Biilimik inissiineq inerteqqutaavoq:

 

·        illumut illumiilluunniit pulaffissami anillaffissamilu imaluunniit illumut illumiilluunniit biilerneq ajornartorsiortinneqarpat

·        biilip aqquserngup sinaaniittup saniani

·        motoorilimmut allamut iserniarneq ajoquserneqarpat

 

Piffissami aalajangersimasumi biilimik inissiinermi parkeringsskivet atornissaat piumasarineqarsinnaavoq.

 

 

Biilersinnaanermut allagartaajaaneq

Piumasaqaaserlugu biilersinnaanermut allagartaajarneqassaatit

 

·        mianersuaatsumik biileruit allallu ulorianartorsiortikkukkit

·        60 % sinnerlugu sukkavallaamik biileruit

·        aalakoornartulimmik imersimallutit 0,51 – 1,2-llu akornanni promilleqarlutit biileruit

 

Sivikinnerpaamik qaammatini arfinilinni biilersinnaanermut pinngitsoornak allagartaajarneqassaatit:

 

·        soqqusaappallaamik biileruit

·        piaaralutit allat ulorianartorsiortikkukkit ajoquserukkilluunniit

·        aalakoornartulimmik imersimallutit 1,2 sinnerlugu promilleqarlutit biileruit

·        ataatsikkut arlalinnik unioqqutitsiguit

 

Uteqattaartumik iliuuseqarnerni pineqaatissiineq annertusineqassaaq.

Pineqaatissiinerit siuliani taaneqartut avaqqullugit eqqartuussivik allatut pineqaatissiisinnaavoq.

 

 

Biilimik arsaarinninneq

Ukiut pingasut ingerlaneranni 1,2 sinnerlugu promilleqarlutit pingasoriarlutit tiguneqaruit, biilit/snescooterit/mc-it arsaarinnissutigineqassaaq. Akitsorterussinermi tunineqassaaq.

 

Sorraatsumik allatut imaluunniit angallannermut inatsimmik unioqqutitseqattaarnikkut biilit/snescooterit/motorcykelilluunniit arsaarinnissutigineqassaaq.

 

Inatsimmut tamarmiusumut linkeq: https://www.lovtidende.dk/pdf.aspx?id=120241